Calvijnweek Vrije Universiteit: De C-factor van de Nederlandse cultuur

zaterdag 17 januari 2009, 10:30 uur

Amsterdam, VU hoofdgebouw Aula , zaal 1B41, De Boelelaan 1105

Calvijnweek Vrije Universiteit: De C-factor van de Nederlandse cultuur

Met medewerking van: Martien Brinkman, Lex Bouter, Mirjam van Veen, Fred van Lieburg, Enny de Bruijn, Eep Talstra, Johan Graafland, Ad Tervoort, Liesbeth Labeur, Joke van Saane, Wim Berkelaar, August den Hollander, Joël Valk, Govert Buijs, George Harinck, Manuela Kalsky, Kees van der Kooi, Jan Roelof Luth en Ewald Kooiman.

Calvijnjaar

In 2009 is het 500 jaar geleden dat Johannes Calvijn werd geboren. Daarom organiseert de VU van 12 tot 18 januari een week vol activiteiten waarin de betekenis van Calvijn voor wetenschap, politiek en cultuur centraal staat. Over Calvijn en calvinisme bestaan vele oordelen en vooroordelen. Volgens een anonieme katholieke schrijver uit de zestiende eeuw waren Calvijn en zijn volgelingen vrolijke losbollen. Terwijl katholieken zich ’s avonds laat en ’s ochtends vroeg vroom en devoot wijdden aan het gebed, lagen de calvinisten lui in hun bed. En zo wist deze katholieke polemist zeker: daar gaven zij zich over aan vleselijke wellust. Een beeld wat in het geheel niet overeenkomt met wat wij vandaag de dag voelen bij calvinisme. Daar gaat het om hardwerkend, saai en degelijk, zwart en kleverig als plakkerige drop. Wat klopt er nu eigenlijk van al deze oordelen en wat is de invloed van Calvijn op onze samenleving?

Calvinisme, de c-factor van de Nederlandse cultuur

Een dag vol lezingen en interactieve workshops waarin het calvinisme in de cultuur centraal staat. Het gaat niet alleen om luisteren, maar vooral ook om meemaken. Uiteenlopende onderwerpen als literatuur, economie, pers, erfgoed en film passeren de revue.

Het symposium is gericht op een breed publiek, geïnteresseerd in geschiedenis en in vragen rond de verhouding godsdienst en samenleving. Tijdens deze dag komt de culturele betekenis van het calvinisme aan de orde. In een plenaire lezing ’s ochtends komt kort Johannes Calvijn en de ontstaansgeschiedenis van het calvinisme aan de orde. Tijdens de workshops die daarop volgen kiezen we voor een brede culturele benadering. Het accent zou tijdens deze workshops primair moeten liggen op de rol van het calvinisme in de hedendaagse samenleving. We hebben ervoor gekozen steeds drie parallelle sessies te organiseren, waarbij steeds de volgende themata aan de orde komen.

calvinistisch erfgoed
wetenschap
kunst/cultuur
politiek en samenleving

De workshops duren in het programma 45 minuten. De bedoeling is dat deze workshops interactief zijn, bijvoorbeeld door gelegenheid te geven voor debat, en dat de organisator van een workshop gebruik maakt van multimedia (beeld, geluid etc).

Programma

10.30-11.15 uur Opening door Lex Bouter Rector Magnificus Vrije Universiteit en directeur van VISOR Martien Brinkman.
Vertoning van oude filmbeelden van de VU Calvijnherdenking 1959 met historische toelichting van Fred van Lieburg.
11.15-11.30 uur pauze
11.30-12.15 uur workshops ronde 1
12.15-13.15 uur pauze
13.15-14.00 uur workshops ronde 2
14.15-15.00 uur workshops ronde 3
15.00-15.30 uur pauze
15.30-16.00 uur afsluiting; de geschiedenis van gemeentezang in Nederland en zingen met Jan Luth en Ewald Kooiman.

Afsluiting

Tijdens de afsluitende presentatie zal aandacht worden besteed aan de manier waarop het Geneefse Psalter in de Nederlanden heeft gefunctioneerd. De liturgische praktijk was aanvankelijk uitsluitend vocaal. In 1628 wordt de orgelbegeleiding in het noorden van ons land ingevoerd en vanaf het begin van de 18e eeuw verschijnen koraalboeken als handreiking aan de organist. Deze koraalboeken geven een beeld van zowel de speel- als de zingpraktijk en van de veranderingen daarin. Vanaf het midden van de 19e eeuw staan gaat Nederland mee met de veranderingen die in Duitsland opkwamen en die het begin vormden van een steeds sterkere orientatie op de 16e eeuw. De Liturgische Beweging heeft deze ontwikkeling versterkt. Parallel daaraan zijn er verwante ontwikkelingen in de orgelbouw(“neo-barok”) en een andere manier van zingen en begeleiden. De eeuwen door heeft het Geneefse Psalter zijn plaats weten te behouden: het Liedboek voor de Kerken is een van de weinige gezangboeken in Europa waar het complete psalter een plaats heeft. De aanwezigen zullen niet alleen worden geinformeerd, maar zullen ook zingend participeren.

Aan de workshops wordt tevens meegewerkt door Willem Schoonen (hoofdredacteur Trouw), Koert van Bekkum (adjunct-hoofdredacteur Nederlands Dagblad), Jacobine Geel (NCRV-presentator) en Tijs van den Brink (radioverslaggever EO).

U kunt zich nu aanmelden voor het symposium en de workshops. Wanneer u een of meerder kaarten bestelt en afrekent, krijgt u in uw e-mail de kaartjes plus een link waarmee u zich kunt registreren voor de workshops.

De andere evenementen in de Calvijnweek van de Vrije Universiteit

maandag 12 januari : Expositie en presentatie nieuwe boeken

dinsdag 13 januari: Avondsymposium met André Rouvoet en Boris van der Ham

woensdag 14 januari : Orgelconcert

donderdag 15 januari : Actualiteitscollege: Calvijn als exportproduct

vrijdag 16 januari : Op pad door calvinistisch Amsterdam

zondag 18 januari : Kerkdienst en première Calvijn cantate