De uitdagingen van langer leven in 2030

Gezond in 2030

In Nederland leven we steeds langer. Terwijl in sommige delen van de Verenigde Staten door een ongezonde levenstijl de gemiddelde levensverwachting daalt, krijgen Nederlanders er iedere maand een weekend bij. Langer leven is niet alleen een gegeven maar ook een doel waarnaar we streven. Het is een gegeven waarmee we moeten leren omgaan en ook een grens aan het leven die we gezamenlijk telkens verleggen.
Tijdens de miniconferentie Gezond in 2030 keken op uitnodiging van VU Connected studenten, afgestudeerden, onderzoekers, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en andere geïnteresseerden naar de gevolgen van deze trend in 2030.

Hoe ongezond mag je eigenlijk leven?

Hoogleraar Gezond ouder worden, Marjolein Visser constateerde dat we wel langer leven maar zeker niet langer gezond leven. Dit veroorzaakt een grote vraag naar zorg. De kosten hiervan zetten de solidariteit tussen generaties onder druk. Met een krimpende bevolking moeten steeds minder jongeren voor steeds meer ouderen de zorg betalen en leveren in 2030. Dit geeft de ontwikkeling van kennis die preventief in plaats van curatief ingezet kan worden een zeer hoge urgentie. Onderzoek naar genetische aanleg voor ouderdomsziekten is hier een voorbeeld van. Maar de ervaring met kennis die nu al bestaat over het voorkomen van gezondheidsproblemen na je vijftigste (bijvoorbeeld over de gezondheiswinst van veel bewegen), leert dat het moeilijk is voor veel mensen te leven naar de kennis die ze hebben. Is dwang en betutteling dan de oplossing of werkt dat averechts? Hoe ongezond mag je eigenlijk leven?

Langer leven heeft ook een keerzijde

Zonder succesvolle preventie hebben we zeer veel mensen nodig in de (mantel)zorg en zal het in 2030 moeilijk zijn de kwaliteit van leven voor ouderen hoog te houden. Beter management en technische oplossingen kunnen helpen de kwaliteit van leven voor steeds meer ouderen op peil te houden.
Dat we langer (willen) leven heeft ook een keerzijde. Alles wat we doen (bijvoorbeeld eten, sporten) wordt steeds meer afgemeten aan de bijdrage die het levert aan gezond langer leven. We kunnen dan niet meer stoppen met behandelen. Dit leidt tot veregaande medicalisering. Bij het sterven bereikt die redenering een grens. Medisch ingrijpen is dan niet meer te verdedigen vanuit langer willen leven. Mensen willen de ruimte om te bepalen wanneer hun leven voltooid is en langer leven niet langer het doel om naar te streven.

De tien grootste uitdagingen

De tien uitdagingen die VU Connected selecteerde uit de veertig die tijdens de miniconferentie genoemd werden zijn onderdeel van het verhaal hierboven. De uitdagingen rond handelen naar de aanwezige kennis sloten aan bij de statements van de onderzoekers Laura Eggermont en Marjolein Visser. We weten al veel en dat zal in 2030 nog meer zijn, maar hoe krijgen we mensen zo ver dat ze naar deze inzichten gaan handelen. Herman Kappelle wees tijdens de miniconferentie op de druk die zal ontstaan op de solidariteit tussen steeds meer ouderen en steeds minder jongeren. Wouter Keijser zag in robots en ict vele mogelijkheden de kwaliteit van leven op peil te houden. Introductie hiervan zal de rolmodellen en de best practices in de zorg veranderen.
Deelnemers in de zaal wezen sterk op de keerzijde van langer leven. Medicalisering en het eindeloos rekken van het leven zonder uitzicht op verbetering zagen zij als onwenselijke ontwikkelingen die ons uitdagen verbeteringen te zoeken voor 2030.

Mindmap Gezond 2030 VU Connected

View more presentations from VU Connected