Mrs Dalloway en ware liefde

Upperclass tuthola

Etty vindt Mrs Dalloway een zeikerd, een upperclass tuthola. Jensen reageert hierop door te zeggen dat Mrs Dalloway niet altijd zo geweest is. Met de tijd die verstreek is ze zo geworden; ooit was ze een vlam. En, vervolgt Jensen, dat geldt voor veel mensen. Veel mensen verstarren in hun eigen cliché. En wanneer zij in de spiegel kijken zijn ze iemand geworden die ze nooit hadden willen zijn. Jensen haalt The Road Not Taken door Robert Lee Frost (1874-1963) aan.

[...]
Two roads diverged in a wood,
and I— I took the one less traveled by,
And that has made all the difference.

Mrs. Dalloway kiest de gemakkelijke weg in het leven en wordt de vrouw van de saaie Mr. Richard Dalloway. Ze had ook een andere weg kunnen kiezen, bijvoorbeeld door voor de spannende Sally te gaan. Ze vraagt zich dan ook later af: wat moet ik met mijn Richard?

Is het leven de moeite waard?

Dan zet het gesprek tussen Jensen en Etty zich voort richting een andere schrijver, Michael Cunningham. Hij schreef in 1998 The Hours, dat in 2002 werd verfilmd. Jensen is laaiend enthousiast over de film in combinatie met het boek Mrs. Dalloway. In Cunninghams boek komen drie vrouwen voor: de eerste is Virginia Woolf zelf, de tweede een huisvrouw in de jaren 1960 en de derde is een carrièrevrouw die samenwoont met haar vriendin. Er zijn verschillen tussen de vrouwen. De derde vrouw is in staat haar leven in te richten zoals zij dat wil. De eerste twee kunnen dat in veel mindere mate. Maar er zijn ook overeenkomsten: alle vrouwen doen hetzelfde: bloemen in een vaas zetten, boodschappen doen, voorbereidingen treffen voor een feest. En allen dubben met existentiële vragen als: heb ik de goede levensweg gekozen? Ben ik gelukkig? Is het leven de moeite waard? Het antwoord van Cunningham is dat het leven de moeite is, om dat ene uurtje dat het leven openbarst. Een vraag uit het publiek gaat over mannen, of voor hen hetzelfde geldt. Het antwoord daarop is: ja.

Ware liefde is onbereikbaar

Conclusie van de avond is dat het ideaal zo onbereikbaar is – ook de ware liefde – en dat niets anders rest dan het genieten van de mooie momenten in het leven.

‘Mrs Dalloway’ van Virginia Woolf zal volgend jaar april verschijnen in de Perpetuareeks van uitgeverij Athenaeum—Polak & Van Gennep.