Symposium Eindeloos Bewustzijn in de Amstelzaal van het VU medisch centrum
zaterdag 13 december 2008
Er is het een en ander over hem geschreven en gezegd, hij laat zich ook niet onbetuigd in een stroom spreekbeurten en de verkoopcijfers van zijn boek zijn bepaald spectaculair. Zelf was Van Lommel verbaasd nu onderwerp te zijn van een hele bijeenkomst. Van Lommel kreeg landelijke bekendheid door zijn boek Eindeloos bewustzijn, maar had voordien al lof ontvangen in medische kringen voor zijn onderzoek en classificatie van bijna doodervaringen (of: nabij de doodervaringen). Om dat laatste ging het nu niet zozeer, wèl om de duiding van die ervaringen. Van Lommels houding is in de loop van de tijd veranderd van een wetenschappelijk-materialistische in een luisterend-interpreterende, met een duidelijk spirituele dimensie. Dat is hem in vakkringen niet in dank afgenomen. Zijn boek voert het woord ‘wetenschappelijk’ en dat heeft heftige kritiek opgeroepen van sceptische geesten (hoezo, wetenschappelijk?), die bovendien zijn gedachte dat die ervaringen een heel andere wetenschap noodzakelijk maken, bepaald niet overtuigend vinden. Maar het boek nodigt wel om fundamentele vragen te stellen en is voor filosofen een reden om met Van Lommel in gesprek te treden. Dat gebeurde afgelopen zaterdag, vanuit verschillende perspectieven.
Eerst kwam van Lommel zelf aan het woord. In een voordracht die de contouren van zijn boek nauw volgde, legde Van Lommel de verschillende dimensies en niveaus ervan uit en voerde een krachtig pleidooi voor de geloofwaardigheid van bijna–doodervaringen, die zo oud als de mensheid zijn. Ze komen in diverse spirituele tradities uitgebreid voor maar worden vaak verschillend verwoord.
VU-docente Wijsgerige Antropologie Loes Derksen nam Van Lommels opvatting over de relatie tussen bewustzijn en hersenen als uitgangspunt en ging in een nauwkeurig betoog na waar zijn ‘anti materialisme’ op slaat. De belangrijke vraag wat materie is, is hier aan de orde, Aan het einde van haar voordracht gaf ze, in een afweging van de materialistische benadering ten opzichte van die van Eindeloos bewustzijn, de beperkingen en mogelijkheden van beide aan.
Frans Jespers, godsdienstfilosoof van de Radboud Universiteit Nijmegen– hij verving de verhinderde Christa Anbeek – ging in op de vraag waarom Van Lommels boek zoveel belangstelling trekt en gaf aan welke kenmerken hem als spiritueel denker kwalificeren. Geen New Age, maar levensspiritualiteit, was zijn conclusie, een omvattend wereldbeeld met eerder natuurfilosofische dan wetenschappelijke trekken.
Tenslotte kwam Carlo Leget, als docent ethiek verbonden aan het medisch centrum St. Radboud in Nijmegen, aan het woord in een op de praktijk van de zorg gericht betoog.. Hij toonde grote waardering voor Van Lommels pleidooi voor de luisterende houding van de arts en vroeg zich af of diens opvattingen konden bijdragen aan wat hij ‘stervenskunst’ noemde. Hij concludeerde dat die bijdrage beperkt, maar van wezenlijk belang is.
In de forum/zaaldiscussie bleek Van Lommel veel te herkennen van de sprekers die op hem hadden gereageerd en toonde zich ermee ingenomen. Hij wilde echter liever niet geëtiketteerd worden en zeker niet met New Age worden geassocieerd. Voorts stemde hij in met de gedachte dat materie een bijzonder moeilijk te bepalen begrip is. Uit de zaal kwamen vragen interessante vragen. Hoe moet je, uitgaande van de herinnering van de bijna- dood ervaring, je voorstellen dat er dan is gecommuniceerd, gebeurde dat in taal of zonder taal? Een filosofische vraag: gaat elke herinnering terug op een ervaring of zijn er ook herinneringen die geen ervaring als basis (nodig) hebben?
De dag als geheel kan geslaagd worden genoemd en beantwoordde aan de bedoeling. De voordrachten zullen, aangevuld met twee andere, tegen de zomer verschijnen bij Ten Have.
Op 28 februari 2009 treedt Pim van Lommel opnieuw op, in de aula van het hoofdgebouw van de VU. Die bijeenkomst is aan bijna doodervaringen zelf gewijd en draagt een meer getuigend karakter, tot uiting komend in de talrijke workshops. Klik hier voor meer informatie over deze bijeenkomst.
De presentaties van zaterdag 13 januari
Reacties
Ik kan niet helemaal begrijpen dat mensen de ondertitel 'een wetenschappelijke visie' als reden zien om te negeren dat de helft van dit boek bestaat uit pseudowetenschap.
Chris H dinsdag 23 december 2008, 22:48 uur
De reactie van Chris H. begrijp ik wel, maar hij vergeet dat Van Lommels boek 'wetenschappelijk' is in de zin dat de auteur een onderzoekbare hypothese stelt. Ach, en Van Lommel zal diep in zijn wetenschappelijke hart ook wel weten dat hij nog niet het begin van een onderzoek naar de houdbaarheid van die hypothese gedaan heeft. Toch?
Bart Voorzanger vrijdag 26 december 2008, 12:37 uur
Meer kritiek op en waardering voor Van Lommel op blogsite van Trouw afdeling boekrecentie. http://schrijf.trouw.nl/boekrecentie/alle/van-lommel-1
Thomas G. Hommes zaterdag 27 december 2008, 12:21 uur
De fout die men maak is Deopvatting dat God de mens naar zijn (beeld) schiep God was geen stof; Hij nam van de aarde ! Was dus geen aarde "maar geest "Wij het leven op aarde ;is geestelijk Goddelijk ? Dust to dust spirit to spirit. We leven in de stoffelijke wereld, Er i ook een geestelijke werel,
likolen woensdag 07 januari 2009, 20:17 uur
Van Lommel neemt de mensen bij de neus en spekt ondertussen flink zijn banksaldo. Aandacht voor BDE is prima maar de verklaring ervoor is grote onzin. In belgie en nederland zijn grote aantallen wetenschappers (uit het vakgebied van de hersenwetenschappen) over hem hen gevallen. Quantum deskundigen begrijpen niets van Van lommels quantumverhaal. Maar van Lommel verwacht wel dat de gewone lezer dat doet. De man weet niet beter anders zou je de term oplichting hiervoor gebruiken. Extra kwalijk omdat hij arts is.
G. de Boer vrijdag 17 april 2009, 09:15 uur
Plaats reactie
Bij het plaatsen van een reactie wordt uw e-mailadres niet gepubliceerd.
Zonder inhoudelijk op de inhoud van het boek in te gaan is het voor mij als bijna 60 jarige het meest indrukwekkende boek geweest wat ik ooit gelezen heb. Een wetenschappelijke visie die ook voor de leek redelijk te volgen is. Bijzonder zijn ook de citaten die van Lommel gebruikt voor dat hij een nieuw hoofdstuk begint.Al met al klasse!
Wolter de Boer dinsdag 16 december 2008, 20:55 uur