Ad Verbrugge, VU-filosoof, in gesprek met bekende Nederlanders over de onderstromen van de actualiteit. Deze keer is Anna Enquist, schrijfster, te gast.
Anna Enquist liep een half jaar mee met de anesthesisten in het VU medisch centrum. Haar ervaringen verwerkte zij in de "doktersroman "De Verdovers" (november 2011) “Anesthesiologen zorgen dat een patient niets voelt bij medisch ingrijpen. Als iemand zou voelen wat er gebeurt, zou dat traumatisch zijn. Dat kunnen ze niet verdragen. Het is een mooie tegenstelling met mijn eigen vak."
Het gesprek werd afgetrapt met een statement van Anna Enquist: "We hechten steeds meer belang in ons huidige leefmilieu aan zaken aan de oppervlakte, dit in tegenstelling tot het vak wat ik beoefen als psychoanalytica. Hoe komt het dat we de interesse in de "diepte" hebben verloren?".
Daarna ging het gesprek verder over het nut en belang van verdoven en verlangen. Volgens Anna Enquist maakt onze capaciteit om ondraaglijke zaken te verdringen en onszelf als het ware te verdoven dat wij onszelf kunnen handhaven in ons leven. In de psychotherapie worden tegenwoordig veel symptomen bestreden, maar mag je die wel afnemen en moet je dit niet per geval bekijken? En wanneer is verdoven gerechtvaardigd en wanneer niet? Volgens Anna Enquist is het tijdelijk verdoven van ondraaglijke zaken prima, maar je hele leven verdoven is natuurlijk niet goed. Daar tegenover staat dat je ook kunt verdrinken in emotie en dat is natuurlijk ook niet goed, aldus Anna Enquist. "Toch kan niet alles analytisch benaderd worden. Realisme is immers moeilijk in het bedwingen van genetische aanleg en ik probeer mijn oordeel weg te laten.
In de jaren '70 was er meer aandacht voor de diepgang van de analyse. Nu hebben we steeds meer directe impulsen in onze omgeving en steeds minder geduld. Echter sommige zaken bereik je alleen met moeite en pijn. Deze gaan vaak samen met een passie om succes ergens in te behalen. De tegenhanger van verdoven is ook de passie." Op de vraag van Ad Verbrugge of pijn ook zin heeft, antwoordt Anna Enquist stellig: "Het leven houdt pijn in. Pijn is er gewoon. Zin is er niet. Het overkomt ons allemaal. De vraag die veel relevanter is: In hoeverre kan het verdragen van pijn zinnig zijn? En hoe zorgt passie ervoor dat we dan toch ons doel bereiken?." Het gesprek werd beëindigd met een moralistisch advies:"Luister naar je passies om je te wapenen tegen vervlakking".
Anna Enquist (pseudoniem van Christa Widlund-Broer) is naast romanschrijfster ook psycholoog, pianiste en dichteres. Zij debuteerde in 1991 met de poëziebundel Soldatenliederen. Met haar eerste roman Het Meesterstuk (1994) vestigde ze haar naam als schrijfster. Enquist kreeg ook bekendheid door bespiegelingen rond voetbal in het tijdschrift Hard Gras. Toen haar dochter in 2001 overleed bij een verkeersongeluk voerde Enquist actie om de dodehoekspiegel voor vrachtwagens verplicht te maken. In 2004 verscheen een bundel gedichten over het gemis van haar dochter: De tussentijd. Een van haar bekenste boeken is Contrapunt (2008) dertig variaties op een lied van een moeder voor haar kind.
De zin van pijn - blog over deze aflevering van filosofie op de Zuidas
Fotografie: Bert Nienhuis
Zorg dat je er de volgende keer wel bij bent! Login of registreer en update je profiel, dan houden wij je op de hoogte van soortgelijke events.
Login of registreerVoor € 19,50 per jaar neem je gratis deel aan (bijna) alle ideële projecten en events. Ontmoet je bijzondere mensen. En brengen we de samenleving verder.
Ja, ik word lid
In het dossier Filosofie op de Zuidas met Ad Verbrugge staan interessante filmpjes. O.a. met Eberhard van der Laan en Antoine Bodar. Bekijk ze hier.
Bekijk het filmpje van het gesprek van Ad Verbrugge met de voorzitter van de Gezondheidsraad over langer leven Lees meer
Sander Olsthoorn - 17 februari 2012
Hallo Nathalie,
Allereerst excuses voor mijn zeer late reactie.
Sportverenigingen hebben het best zwaar. Er wordt veel van hen gevraagd qua wetten en regels en voor steeds meer maatschappelijke 'taken' wordt gekeken naar de sportverenigingen. Ook blijken mensen steeds minder makkelijk actief te willen worden als vrijwilliger, terwijl zij wel (als 'klant') eisen stellen aan het niveau en de kwaliteit van de vereniging.
Het idee van een vereniging is nog steeds 'voor- en door- leden'. Daardoor kan een vereniging zelf blijven beslissen, en worden de kosten relatief laag gehouden.
Wat je ziet is dat verenigingen die het goed doen (in kwaliteit of populaire sportsoort) erg veel aanmeldingen krijgen, en dat zij (onder andere om de kwaliteit te borgen) maar een beperkt aantal mensen per leeftijdsgroep aannemen. Soms op basis van inschrijving (wachtlijst), maar soms krijgen inderdaad ouders die zich meer willen inzetten voor de club voorrang.
Wat mag en billijk is bepaald een vereniging dus in grote mate zelf. Zij beslissen zelf over hun aanname-beleid, en kunnen dus ook zelf kiezen voor een 'voorrang-regeling' voor ouders die bereid zijn zich in te spannen voor de club. Verenigingen die te hoge eisen stellen merken dat meestal heel erg snel: het aantal aanmeldingen loopt hard terug, de gemeente grijpt in (er komt veel subsidiegeld vanuit gemeenten naar verenigingen, bijvoorbeeld voor de accommodatie en het onderhoud) of de 'naam' van de vereniging wordt beschadigd. Je zou bijna kunnen zeggen dat er sprake is van marktwerking.
Uiteindelijk bepalen de ouders van jeugdleden dus wat billijk is: weegt de kwaliteit van de vereniging (of de afstand, of de sportsoort, of het feit dat alle vriendjes op die club zitten) op tegen de verlangde tegenprestatie (in geld, inzet of anderszins)? Als het antwoord JA is, zijn de eisen billijk, anders niet.
Groet,
Sander Olsthoorn
M: info@vuconnected.nl
T: (020) 59 89 292
VU Connected is het ideële netwerk van de VU-Vereniging in samenwerking met
